Brugge is wereldberoemd vanwege haar Belfort, de Burg, het Begijnhof en een boottochtje langs de statige middeleeuwse grachtenpanden. Voor mijn zoektocht in Brugge ga ik op zoek naar unieke kunstwerken die zich vaak bij verborgen, minder bekende parels bevinden. Vlaamse Meesters op hun plek, here we go!
Inchecken bij Hotel Adornes
‘Brugge is een groot openluchtmuseum’, hoor ik regelmatig wanneer ik vertel waar ik heen ga. En vanuit de bus van het treinstation naar ons hotel is dat ook precies mijn eerste indruk. Weliswaar niet zomaar een openluchtmuseum, maar eentje van wereldklasse.
Dat geldt ook voor ons hotel. Hotel Adornes ligt bij een van de oude bruggen aan de Sint-Annarei. Het zijn drie prachtige, oude grachtenpanden naast elkaar die samen een hotel vormen. Onze kamer bevindt zich boven in de nok achter een van de gevels. Ik zie eeuwenoude balken in de kamer en we kijken uit op een oude gracht die geflankeerd wordt door herfstkleurige bomen. Een toepasselijker uitvalsbasis voor ons verblijf kan ik me niet wensen.
Onze stedentrip staat in het teken van Vlaamse Meesters op hun plek. Net als eerder in Mechelen en in Gent, ga ik op zoek naar unieke kunstwerken die je kunt bewonderen op de plek waar(voor) ze oorspronkelijk gemaakt zijn. Dit keer heb ik mevrouw Vakantaseren meegenomen zodat we samen kunnen genieten van deze mooie stad.
Visit Brugge route app
Een goede voorbereiding is de halve wandeling, dus thuis heb ik de Visit Bruges Route app gedownload. Hierop staat onder meer de uitgestippelde ‘Vlaamse Meesters op hun plek’- wandeling die we gaan doen. Bij de route staat uiteraard informatie over de Meesterplekken, maar ze bevat ook extra tips voor onderweg.
We gaan op pad en lopen richting Hof Bladelin. We zijn speciaal op vrijdag aangekomen om dit voormalige stadspaleis te kunnen bezoeken. Ze zijn namelijk alleen op vrijdag- en maandagmiddagen geopend. Als we er aankomen, hangt het bordje bij de ingang op ‘closed’. Ik check nog even de app en zie dat ze pas vanaf 2 uur open gaan. Geen nood, dan beginnen we bij de volgende plek: het Historium.
Historium Brugge
Op de plek bij de Markt waar vroeger de wereldberoemde Waterhalle stond, bevindt zich nu het Historium. Het gebouw dat hier tot het eind van de 18e eeuw heeft gestaan, deed dienst als maritiem station. In deze overdekte haven werden goederen uit- en ingeladen en vervolgens verhandeld. Wat had ik deze Waterhalle graag in het echt gezien. Gelukkig krijg ik de kans om een indruk te krijgen dankzij de VR-experience in het Historium.
Daarna wandelen we door 7 themakamers waar een verhaal wordt verteld dat zich in het Brugge van de 15e eeuw afspeelt. Rode draad is een zeer beroemd schilderij van Jan van Eyck dat zich nog steeds in deze stad bevindt en dat we later vandaag zullen zien. Het blijkt een goede manier om een reis terug in de tijd te maken en het Brugge van de middeleeuwen te ervaren.
Op het eind van de kamers treffen we het eerste Vlaamse Meesterwerk aan. Het is ‘De Markt in Brugge’ van Jan Baptist Van Meunincxhove. Dit schilderij laat zien hoe de Markt met Waterhalle eruit zag in de 17e eeuw. Daarnaast hangt een ander schilderij dat de afbraak van de Waterhalle laat zien.
We sluiten ons bezoek af met een (letterlijk) adembenemende beklimming van de toren van dit gebouw. Uithijgend genieten we van het uitzicht op de Markt, het Belfort en de Burg.
Terug naar Hof Bladelin
Het is inmiddels ruim na tweeën, dus we keren terug naar Hof Bladelin. Als we daar aankomen, zien we dat het bordje nog steeds op ‘closed’ hangt. Binnensmonds vloekend check ik de app nog eens. Het zou toch echt open moeten zijn. Ik probeer de deur en die blijkt inderdaad gewoon open te gaan. Binnen treffen we twee vriendelijke mensen aan die ons al verwachten. Ik wijs hen op het bordje en een van hen snelt naar buiten om het om te draaien. We krijgen een korte toelichting over de plek waar we ons bevinden.
Hof Bladelin is begonnen als een luxe stadsresidentie van Pieter Bladelin, een van de rijkste mannen in het Vlaanderen van de 15e eeuw. Het gebouw kent verschillende bouwfasen en ook verschillende functies in de loop van de tijd. Het is zelfs tijdelijk een bank van de rijke Florentijnse De’ Medici-familie. In de 19e eeuw komt het in handen van een priester die er een kostschool en kloosterorde sticht.
We struinen door het pand en zien op diverse plekken unieke kunstwerken die speciaal voor dit Hof Bladelin zijn vervaardigd. Zoals het gebeeldhouwde Medaillon van Lorenzo de’ Medici en de prachtig geschilderde balksleutels met de wapens van Filips de Goede, Karel de Stoute, Isabella van Portugal en De’ Medici.
De classicistische kapel met de glas-in-loodramen en de gebeeldhouwde engelen vinden we allebei erg indrukwekkend. De kapel is waarschijnlijk geïnspireerd op de Sint Agnesbasiliek in Rome. Hier heerst een zalige rust en gezeten op een bankje laten we de stilte even in ons neerdalen.
Kerk van de Ongeschoeide Karmelieten
Aan het eind van ons rondje Bladelin praten we nog even na met de vrijwilligers. Ze zijn benieuwd waar we nog meer heen gaan en ik vertel hen over onze zoektocht naar Vlaamse Meesters op hun plek in Brugge. Vooral de Jeruzalemkapel zal ons verbazen, vertellen ze ons.
We staan weer buiten en het weer is er helaas niet beter op geworden. Het miezert en we hebben trek in koffie. Maar het is alsof de duivel ermee speelt, want nergens treffen we een café aan waar we even kunnen zitten.
Dan staan we voor de Kerk van de Ongeschoeide Karmelieten, onze volgende bestemming. De kerk en het klooster van de Ongeschoeide Karmelieten zijn een van de twee kloosterorden die nog actief zijn in de stad. We betreden de kerk en ik lees op de app wat we hier kunnen zien. Het belangrijkste meesterwerk is het hoofdaltaar van broeder Jacob de Coster.
Helaas zijn de lichten in de kerk gedoofd, waardoor het altaar niet goed tot zijn recht komt. Er is verder helemaal niemand te zien. We verlaten de kerk en lopen naar de ingang van het naastgelegen klooster. Het domein is afgesloten. Je kunt het kloosterleven ervaren via een begeleid belevingsbezoek (een stille en spirituele tocht door het klooster). Helaas hebben we dit niet vooraf georganiseerd dus we verlaten de locatie.
Jan van Eyck in het Groeningemuseum
We lopen weer terug richting de stad en in het Grand Café van een filmtheater vinden we eindelijk een plek voor een koffiepauze. Hier overleggen we wat we nog kunnen doen. Een boottochtje maken, het Belfort beklimmen of naar het Groeningemuseum gaan. Omdat het nog steeds regent, kiezen we voor het laatste. Hopelijk is het morgen beter weer voor die andere activiteiten.
We wandelen richting het museum en komen daar rond kwart over 4 aan. Volgens de vrouw achter de balie is er nog voldoende tijd voor een bezoek.
Al meteen staat we voor een van de hoogtepunten: ‘Madonna met kanunnik Joris van der Paele’, het meesterwerk van Jan van Eyck dat centraal stond in het verhaal bij het Historium. Ik moet bekennen dat ik een enorme liefhebber geworden ben van het werk van Jan van Eyck, zeker sinds ik kennis heb gemaakt met het ‘Lam Gods’ in Gent. Het is prachtig om ook dit werk nu in het echt te kunnen bewonderen.
In het Groeningemuseum is nog veel meer prachtigs te zien, zoals werken van Hans Memling van wie we morgen nog meer kunstwerken hopen te zien.
Straffe Hendrik bij de Halve Maan
Rond 5 uur hebben we ons verzadigingspunt bereikt voor vandaag. Zullen we naar de Halve Maan brouwerij gaan, stel ik voor. We zijn niet de enigen die op dit idee zijn gekomen, maar we vinden een gezellig plekje. Ik kies voor de ongefilterde Straffe Hendrik, een keuze waar ik geen spijt van krijg. Het is een heerlijk, krachtig bier dat er in combinatie met een paar bitterballen uitstekend ingaat. Dat geldt ook voor mijn tweede Hendrik. Mevrouw Vakantaseren houdt het bij één Brugse Zot, dat is al straf genoeg voor haar. Daarna gaan we dineren bij Tom´s Diner, een gezellig restaurant vlakbij ons hotel.
Adornesdomein
Als ik de volgende ochtend het gordijn opentrek, zie ik een blauwe hemel. Dat ziet er een stuk beter uit. Na een lekker ontbijtje gaan we op pad en pakken de route van gisteren op. Binnen een paar minuten lopen vanaf ons hotel komen we aan bij het Adornesdomein. Daar worden we hartelijk welkom geheten door Jelle, die aanbiedt om ons rond te leiden, een aanbod dat we graag aannemen.
Het Adornesdomein en dus ook ons hotel is vernoemd naar de Italiaanse familie Adorno, een Italiaanse bankiersfamilie die zich in de dertiende eeuw in Brugge vestigt. Zij veranderen hun naam in Adornes. De bekendste telg van de familie is Anselm Adornes die in 1424 wordt geboren. Al sinds de 13e eeuw is dit domein in het bezit van de familie en sinds 2014 is het toegankelijk voor bezoekers.
Jelle leidt ons rond door het domein en vertelt spannende verhalen over met name Anselm Adornes. Vooral de diverse reizen die deze Bruggeling maakte, spreken me zeer aan. In het bijzonder zijn pelgrimsreis naar Jeruzalem die hij samen met zijn zoon maakte, klinkt als een jongensboek. Over jongensboeken gesproken, zoon Jan maakte een reisdagboek dat je nog steeds kunt lezen (al moet je wel beschikken over kennis van het Latijn of het Frans goed machtig zijn). Hopelijk komt er nog eens een vertaling.
Jeruzalemkapel, verborgen parel in Brugge
Dan is het zover, Jelle neemt ons mee naar de Jeruzalemkapel. In de voorbereiding heb ik hier al over gelezen en ik zie er zeer naar uit. En eerlijk is eerlijk, men heeft niets te veel gezegd. De Jeruzalemkapel is echt een schitterende verborgen parel in Brugge. Dit is voor mij nu al een van de hoogtepunten van deze Meestertocht. De bouw van de Jeruzalemkapel is geïnspireerd op de Heilige Grafkerk in Jeruzalem. Ook hier vind je weer een paar unieke Meesters op zijn plek.
Wat denk je bijvoorbeeld van het praalgraf van Anselm Adornes en zijn vrouw Margaretha van der Banck? Adornes werd weliswaar op zijn laatste reis vermoord in Schotland, maar zijn hart werd in een loden kist vervoerd naar Brugge en in dit graf bij zijn vrouw bijgezet. Een aantal jaren geleden is het graf geopend en toen is deze loden kist zelfs teruggevonden, als ook het skelet van Margaretha. De gravin (huidige eigenaresse) en Jelle hebben zelf het graf weer gesloten. De loden kist kun je bekijken in het museum.
Een ander bijzonder kunstwerk is het ‘Golgotha’-altaarstuk dat de berg Golgotha voorstelt waarop Christus is gekruisigd. De glasramen zijn ook uniek, het zijn de oudste glas-in-lood ramen in Brugge! Er hangen ten slotte een paar middeleeuws drieluiken waarvan men niet weet wie ze geschilderd heeft, maar ze zijn zeker voor deze plek bestemd.
Jelle leidt ons verder rond door de boven- en onderkapel en ik kijk mijn ogen uit. Het is een van de meest bijzondere kerkgebouwen die ik ooit heb gezien. Je proeft hier echt nog de middeleeuwse sfeer.
Boottochtje door Brugge
We bedanken Jelle hartelijk voor zijn tijd en inspirerende rondleiding en gaan op weg naar de volgende bestemming. Het is vandaag een stuk drukker dan gisteren, zeker in het gebied waar we nu aankomen. Bij een opstapplek voor rondvaarboten, besluiten we spontaan om een boottocht te maken. Een bezoek aan Brugge voelt niet compleet zonder dat gedaan te hebben.
Vanaf het water ziet de stad er zo mogelijk nog mooier uit. Een aantal plekken herkennen we van de dag ervoor. We komen heel wat andere rondvaartboten tegen en stiekem prijzen we ons gelukkig dat we er dit weekend zijn en niet de week erna, want dan start Wintergloed en zal het nog vele malen drukker worden.
Michelangelo’s ‘Madonna met kind’
Na de boottocht pakken we de Meesterdraad weer op. De tijd begint wel een beetje te dringen, dus een echte lunch schiet er bij in. Bij de Onze-Lieve-Vrouwekerk lijkt het wat drukker dan bij de andere locaties op onze route. Maar dat geldt vooral voor het deel vóór de kassa van het museumdeel. Ook dit is weer een bijzondere plek. Met ruim 115 meter vind je hier de op één na hoogste bakstenen kerktoren ter wereld. En in het museumdeel herbergt de kerk een schat aan kunst.
Bijzondere kunstwerken zijn bijvoorbeeld de praalgraven van Maria van Bourgondië en haar vader Karel de Stoute. Bij de praalgraven bevindt zich ook het ‘Passiedrieluik’ van Bernard van Orley en Marcus Gheeraerts. Van Orley stierf voordat hij het drieluik kon afmaken, Gheeraerts werkte de zijpanelen af.
Iets verderop kom je bij het bekendste kunstwerk in de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Het is een beeldhouwwerk van Michelangelo. Een rijke koopmansfamilie kocht de ‘Madonna met kind’ en schonk het aan de kerk. Napoleon en Hitler roofden het, maar gelukkig keerde het weer terug. Het is het enige beeld van Michelangelo in heel Vlaanderen en een echt topstuk.
Museum Sint-Janshospitaal, een volgende verborgen parel in Brugge
We laten de kerk achter ons en lopen naar het nabij gelegen Sint-Janshospitaal. Ik realiseer me dat we hier al een paar keer voorbij zijn gekomen, zowel lopend als met de boot. Via een kleine doorgang vanuit de Mariastraat betreden we het hospitaaldomein.
Hier bevind je je echt in de middeleeuwen. In de middeleeuwse ziekenzalen en kerk is nu een bijzonder museum gevestigd. Het centrale thema is ‘gastvrijheid’ en hier zie je de geschiedenis van de zorg op een originele manier verbeeld. Ik ga op zoek naar de laatste Vlaamse Meesters die zich hier op hun plek moeten bevinden.
Hans Memling, krachtige kleuren met veel zeggingskracht
Lang hoef ik niet te zoeken. In een speciaal verlichte ruimte vind ik prachtige werken van Hans Memling, die werden besteld door de broeders en zusters van het hospitaal. Vooral het drieluik van Johannes de Doper en Johannes de Evangelist is een fantastisch werk. Of het nu de belichting is of het werk zelf, weet ik niet, maar de kleuren zijn zo fantastisch mooi en fris wat het werk een enorme zeggingskracht geeft. Grappig is het detail met een Brugse kraan die je op de achtergrond ziet.
Iets verderop in een kapel vind ik ook het ‘Reliekschrijn van de heilige Ursula’, een uniek werk van Memling dat een onbeschrijflijk mooie schoonheid bezit.
Het is op dit soort plekken dat ik me realiseer hoe geweldig deze campagne ‘Vlaamse Meesters op hun plek’ eigenlijk is. Hoe mooi is het om dit soort kunstwerken te mogen bewonderen op de plek waar(voor) ze ooit gemaakt zijn? Waarom zou je als kunstverzamelaar een werk alleen voor jezelf houden, als je de hele wereld kunt laten meegenieten in de enig juiste omgeving van zo’n werk?
Laatste tussenstop bij de Halve Maan
Het is al 4 uur geweest en we weten dat we nog een flinke terugreis met de trein voor de boeg hebben. Met enige spijt besluiten we om de beklimming van het Belfort te laten zitten. Wel loop ik nog snel de Heilige Bloedbasiliek bij de Burg binnen, maar de reliek met het ‘Heilige bloed’ (het bloed van Jezus Christus) is al weer opgeborgen. Geen probleem, we hebben inmiddels al een paar redenen om nog eens terug te komen naar deze prachtige stad.
Op de Markt gaan we even zitten voor een kleine Vlaamse delicatesse (frites uiteraard) en als we onze tassen bij het hotel hebben opgehaald, zien we dat we nog net tijd hebben voor een lekkere afsluiter bij de Halve Maan brouwerij. Dit keer genieten we beiden van een Straffe Hendrik met een portie bitterballen en blikken samen terug op een zeer geslaagd en gezellig verblijf in deze monumentaal mooie stad.
Vlaamse Meesters bij verborgen parels
De wandelroute van de Vlaamse Meesters op hun plek is de ideale manier om een aantal verborgen parels in deze middeleeuwste stad te ontdekken. Brugge staat er om bekend dat het erg druk kan zijn, maar op de plekken waar wij zijn geweest, viel me dat erg mee. De Jeruzalemkapel en het Sint-Janshospitaal zijn verborgen parels die ik echt aanraad tijdens jouw bezoek aan Brugge.
Trakteer me op een koffie
Vind je dit een inspirerend en leuk artikel? Trakteer me dan eens op een kop koffie. Dat kan heel makkelijk via de gele button hieronder. Ik krijg niet betaald voor dit artikel en met jouw bijdrage kan ik dit soort verhalen blijven maken.
Praktische informatie voor deze stedentrip in Brugge
Brugge is uitstekend bereikbaar met de trein. Maak tijdig je reservering via NS International.
Tijdens ons bezoek hebben we overnacht in het Adornes Hotel, een kleinschalig en authentiek Brugs hotel aan een van de Brugse grachten.
Meer informatie over al het moois dat je kunt zien in Brugge vind je op de website van Visit Bruges en Musea Brugge.
De Visit Brugge-app is handig en bevat, naast de ‘Vlaamse Meesters op hun plek’-route, een paar andere, toffe wandelingen (Verbluffend Werelderfgoed, Even uitbollen: Stille nostalgie en Verrassend eigentijd: Hedendaagse hotspots). Voor de ‘Vlaamse Meesters op hun plek’-route zou ik zeker anderhalve dag uittrekken, maar je kunt natuurlijk onderdelen ervan doen.
Brugge heeft zoveel te bieden dat ik je wil aanraden om er minimaal 2 overnachtingen te verblijven. Vanaf 8 mei 2026 opent kunsthal Brusk haar deuren waardoor het culturele aanbod nog uitgebreider wordt. Het is zeker handig om voor je bezoek aan Brugge een Musea Brugge Card aan te schaffen waarmee je toegang tot 11 musea in 1 klap hebt geregeld. Die kaart bestel je via Get your Guide.
Samenwerking
Ik was in Brugge op uitnodiging van Toerisme Vlaanderen en Visit Brugge. De inhoud van dit artikel komt geheel voor rekening van mezelf. De eindredactie was in handen van Astrid van Unen van U-producties.
